Llivia is een Spaanse enclave in de Franse Pyreneeën. Het bleef in Spaanse handen, alleen omdat het ooit stadsrechten had verkregen. Llivia wordt afgebakend door 45 grenspalen. In augustus 2002 fotografeerden we de eerste helft van deze grenspalen. Met speciale dank aan Marcel Miquel voor de achtergrondinformatie.

Llivia ligt ongeveer 1 km van de Spaanse grens en zo'n 20 km ten oosten van Andorra. Het bestaat uit het stadje Llivia met daaromheen landerijen en heuvels. De grootte is ± 12 vierkante km en het plaatsje telt 1200 inwoners.

Geschiedenis
In de Romeinse tijd was Llivia een belangrijke plaats in de regio. Uit de middeleeuwen dateert de kasteelruïne op de markante heuvel boven het stadje. Puigcerda, net over de huidige Spaanse grens, was intussen de belangrijkste plaats geworden in de Cerdagne. Deze streek behoorde toen in zijn geheel tot Spanje. Cruciaal voor de huidige status is dat Llivia in deze tijd stadsrechten verkreeg van de Spaanse koning.
In 1659 werd de Spaans-Franse grens vastgesteld in het Verdrag van de Pyreneeën. In het verdrag van Llivia (1660) werd de helft van de Cerdagne met daarin 33 dorpen toegewezen aan Frankrijk. Spanje wilde echter Llivia niet kwijt, simpelweg omdat het officiëel een stad was. Dus werd Llivia een enclave.

Grensproblemen
Llivia wordt door een neutrale weg (D68) verbonden met Spanje en deze was tot 1995 alleen toegankelijk voor Spaanse voertuigen. De kruising met de Franse N20 was gevaarlijk maar de Spanjaarden accepteerden niet dat deze weg een voorrangsweg zou worden in de jaren '70. Zij eisten een onbelemmerde doorgang tussen Spanje en Llivia. De Stop-borden werden regelmatig vernield in deze "guerre des stops". Uiteindelijk werd in 1983 een viaduct aangelegd. Hetzelfde speelde later ook met de kruising met de D30 maar hier werd in 2001 een rotonde aangelegd.

Als compensatie voor de status van enclave kreeg Llivia in 1659 een groot (Frans) gebied in eigendom ten westen van het meer van Bouillouses. Hier kon men het vee weiden en hout hakken. Een Frans hotel (l'hôtel Bones Hores) dat in dit gebied gebouwd werd leidde tot veel processen tussen Frankrijk en Spanje. In 2030 moet het teruggegeven worden aan Llivia. Een ander gebied - ten oosten van het meer - moest men in 1831 opgeven.

De grenspalen van Llivia
De preciese vaststelling van de grensloop tussen Frankrijk en Spanje vond plaats in 1868. Zo'n 600 grenspalen werden op de grens geplaatst. Llivia kreeg zijn eigen reeks van 45 grenspalen. Lees HIER het grensverdrag.
Tot dan toe werden de gemeentegrens gezien als de internationale grens maar er waren veel grensconflicten. Er was wel sprake van een eeuwenoude steen (Pedra Detra, op de plaats van de huidige grenspaal 1) die gezien werd als grensmarkering.
Op mijn tocht met Bert (zie foto) van de grenspalen 1 tot 21 constateerden we dat de grens voornamelijk dwars door weilanden en akkers loopt. We zagen oudere grensstenen maar ook gloednieuwe grensstenen. Aan de kant van Llivia waren altijd de letters LL aangebracht. Op de andere kant zagen we verschillende aanduidingen (C, CSL, SL, S, E) die we kunnen koppelen aan de verschillende Franse dorpen rond Llivia (Caldégas, Ste-Léocadie, Saillagouse en Estavar).
In 2003 hoop ik de rest van de grenspalen te fotograferen. Op de kaarten worden niet alle grenspalen tussen de nummers 21 en 45 weergegeven en ik ben benieuwd of ze er nog wel staan.

De grenspalen 01-12
De grenspalen 13-21
De grenspalen 22-33, gepland voor 2003
De grenspalen 34-45, gepland voor 2003

Voor een volledige scan (1266x1389, 0,7Mb) klik hier

Voor een volledige scan (2412x3186, 1,6Mb) klik hier