In juli 2004 bezocht ik beide 'tripoints' opnieuw. De foto's (inclusief panorama's) zijn te zien op twee aparte pagina's:
andorra-tripoint-west-2004.html
andorra-tripoint-east-2004.html
Andorra is een curieus staatje van ongeveer 25 bij 29 kilometers. Karel de Grote veroverde het gebied op de moslims in 803. Later werd het bezit van een bisdom in Catalonië. De graven van Foix (Frankrijk) betwistten het eigendom en dat leidde in de 13e eeuw tot een gezamenlijke heerschappij. Dat belette dat het opgeslokt werd door Frankrijk of Spanje. Andorra leeft tegenwoordig vooral van het ski-toerisme en het "duty-free shopping".
De grenzen van Andorra
De grenzen van Andorra zijn nog steeds -na al die eeuwen- voorlopig. Er zijn geen omvattende grensovereenkomsten met Frankrijk of Spanje. Het grensverdrag tussen Frankrijk en Spanje (1868) geeft geen beschrijving van de Andorra-Frankrijk grens. Er is geen grensverdrag bekend tussen Andorra en Spanje hoewel er wel een verwijzing is naar een Andorrees-Spaanse commissie die rond 1860 grenspalen geïnstalleerd zouden hebben. De grondwet van Andorra (1993) stelt dat de grenslijn de 'traditionele' is. Verschillende kaarten vermelden "de Spaans-Andorrese grenslijn is niet officieel goedgekeurd" of iets dergelijks.
Echter, in twee gebieden kwamen Frankrijk en Andorra wel tot een grensverdrag. De eerste gaat over de grens van de Andorrese parochie St. Julia de Loria met Spanje (1856). De tweede (2000) betreft de grens bij het Franse dorpje Porta. Beide verdragen omvatten niet de drielandenpunten. Tussen Andorra en Spanje is in ieder geval 1 betwist gebied bij de berg Montmalus.
Het oostelijke tripoint
Het oostelijke tri-point staat niet vast. Verschillende kaarten tonen verschillende plaatsen. Sommige kaarten plaatsen het tri-point precies op de Portella Blanca, een bergpas tussen Frankrijk en Andorra.
Andere kaarten tonen het tri-point op de 'zadel' tussen de kleine en grote heuvel ten zuiden van de pas.
Overzicht van een Franse 1:50.000 kaart. Het tri-point wordt hier ten zuiden van de Portella Blanca gelokaliseerd.
Echter: uit het Frans-Spaanse grensverdrag (1868): "Van de Pic d'en Valira, gesitueerd op de bergkam van de Pyreneeën tussen Frankrijk en Andorra, volgt de kam zuidwaarts en komt daar bij een pas, wel bekend onder de naam Coll d'en Gait of Portella Blanca d'Andorra. Hier is grenssteen 427 geplaatst op de Noordelijke rand van het pad, op een punt gemeenschappelijk voor Spanje, Frankrijk en Andorra. De grenslijn vervolgt vanaf grenssteen 427 langs dezelfde kam, klimt naar de top genoemd Tosseta de l'Esquella door de Spanjaarden and Camp Coloumer door de Fransen. Vanaf deze bergkam ..."
Waarschijnlijk is deze kaart een vergissing, alle andere Franse kaarten die ik gezien heb situeren het tripoint op de pas.
De Franse 1:25.000 kaart plaatst het tripoint op de bergpas zoals hierboven wordt geciteerd.
Van de 1:10.000 kaart van Andorra, alleen de grens van Andorra is aangegeven. Waar de grens afbuigt naar het zuid-westen is het tripoint. Duidelijk is te zien dat op deze kaart het tripoint op de 'zadel' ligt tussen de kleinere en grotere heuvel.
Van de 1:10.000 Spaanse kaart. Alleen de Spaanse grens wordt getoond. Het tri-point op deze kaart is op de bergpas maar dan iets naar het zuidwesten.
Van de 1:25.000 Spaanse map met dezelfde lokalisering van het tri-point als op de 1:10.000 kaart.
De pas Portella Blanca gezien vanuit het zuid-oosten. Dit is het tripoint volgens de Franse kaarten en het Frans-Spaanse grensverdrag. De Spaanse kaarten situeren het tripoint iets verder naar het zuid-westen.
Foto genomen vanaf de pas naar het zuiden toe. We zien eerst een kleine heuvel, daarna een grotere. Het tripoint zou daartussen liggen volgens de 1:10000 kaart van Andorra. Daarachter begint een steile rotswand.
Foto genomen vanaf de top van de grotere heuvel richting de Portella Blanca.
En dan een foto vanuit noord-oostelijke hoek, aangeleverd en verklaard door Marcel Miquel.
Deze 'Eurorando'-wegwijzer werd in september 2001 geplaatst op de Portella Blanca door de bergsportvereniging van Andorra. Zij noemen de pas het tripoint. Meer foto's van de plaatsing zijn te zien op deze site
En er is nog deze mountainbiker te zien op dit punt op deze pagina
Het westelijke tripoint
Dit punt wordt niet betwist: het is de top van Pic de Médecourbe, het hoogste punt van een scherpe bergkam. Volgens de kaarten bekroond met een grenssteen. Een poging om deze te bereiken vanaf de pas Port de Medecourbe mislukte omdat ik teveel westelijk naar boven klom en daar de bergkam te scherp was om me oostelijk te verplaatsen. Toch moet dit punt redelijk goed te bereiken zijn voor ordinaire bergwandelaars als ze de top vanuit het oosten benaderen. Daar kwam ik pas later achter. Een dag later was ik ten noorden van dit tripoint (in Frankrijk) maar was de wind te sterk om een nieuwe poging te wagen.
Overzicht van de Franse 1:50.000 kaart. "Bne" eronder wil zeggen 'borne' wat (grens)steen betekent. Er moet dus een grenspaal op staan. Dit is echter niet grenssteen 426. Het Frans-Spaanse grensverdrag (1868) stelt: "Grenssteen 426: op de Boet pas, een kruis 8 meter van het pad. Na dit punt, gaat de grens een klein stukje verder tot het de Pic de Baiau of Nau de Baiau bereikt (=Pic de Médecourbe), gemeenschappelijke bergtop van Spanje, Frankrijk en Andorra en eindpunt van dit verdrag". Echter: ik passeerde de Boet pas en heb geen grenssteen gezien.
Detail van de Andorese 1:25.000 kaart.
Van de Pic de Medacorba Topomap 1:5.000. Opvallend is dat de Pic de Médecourbe (nog net leesbaar) hierop meer naar het westen is geplaatst dan op de twee bovenstaande kaarten.
Foto genomen vanaf de pas Port de Médecourbe. Het perspectief t.a.v. het hoogste punt kan wat vertekend zijn.
Foto genomen vanaf de Franse kant vanuit het noorden. Met de verrekijker kon ik vaag een grenspaal zien op de top